Historie BU67

De botter BU67 is in 1904 bij Kok in Huizen gebouwd voor de Zuiderzeevisserij.

HK157: de visserijjaren (1904–1978)

Onder nummer HK157 heeft het schip lang vanuit Harderwijk gevist. In de jaren vijftig is het schip verkocht voor recreatieve doeleinden. Aan het eind van de vorige eeuw was er veel achterstallig onderhoud: het schip lag eigenlijk te vergaan op de kant.

Naar Spakenburg als BU12 (1978–1996)

De botter is in 1978 in het bezit gekomen van C.A. Kuitert uit Utrecht, en in 1981 van Rob Kip uit Nijkerkerveen, die het schip gebruikte voor de recreatie.

De eikenhouten botter is 13,50 m lang, 4,20 m breed en als varend monument ingeschreven in categorie A. Het is één van de botters in de haven van Spakenburg waar een SAMOFA tweecilindermotor is ingebouwd, herkenbaar aan het karakteristieke plofgeluid — een 100% Nederlands product van de Samenwerkende Motorenfabrieken in Harderwijk.

Het nummer BU12 is door Rob Kip aan de HK157 gegeven, omdat er voor een opname van een promotiefilmpje over Bunschoten-Spakenburg waaraan de HK157 meedeed, natuurlijk wel een Bunschoter nummer op de botter moest staan.

De BU12: een varend geschiedenisboek in de Hongdehemel

"Hongdehemel" is de volksmond-naam voor de oude haven van Spakenburg — vroeger gooide men er dode honden in, vandaar "hondenhemel" in het dialect.

Er is ook nog een vroegere Bunschoter botter BU12 geweest, gebouwd in 1904 waarschijnlijk voor Gerrit Koelewijn Jz, die in 1907 als schipper staat vermeld. Hij viste met deze botter de BU12, samen met zijn zoon Jan Koelewijn.

Jan was een kennis van Rob Kip, en misschien is dat de reden waarom het nummer BU12 later gebruikt werd voor de HK157. Toen de vader van Jan in 1937 zijn vergunning inleverde, moest Jan Koelewijn overstappen naar een andere botter: hij ging bij Hendrik Baas als maat varen op de BU9. Na 1937 staat de BU12 op naam van C. van de Groep. In 1948 kwam het schip in bezit van Peter Blokhuis (geb. 1895) en Wouter de Jong (geb. 1889).

Dit zijn dezelfde Peter Blokhuis en zijn maat Wouter de Jong die, samen met zoon Willem, op 25 februari 1945 — midden in de Hongerwinter — met de BU33 voor de sluis bij Urk lagen. Zij hadden hun botter in Friesland volgeladen met aardappelen en waren op weg naar Spakenburg. Onderweg smokkelden zij de neergeschoten Amerikaanse vlieger Gene Maddocks mee naar Spakenburg en lieten hem daar onderduiken. Om onbekende reden werd hun BU33 verkocht en kochten zij als vervanging de BU12.

Op 24 november 1948 vroegen Peter Blokhuis en Wouter de Jong een krediet aan van 2.200 gulden voor de aanschaf en installatie van een 20pk Amerikaanse BUDA-dieselmotor op de BU12 — terug te betalen in vier jaar, in termijnen van 25 gulden per week: een hele investering voor die tijd. Zij visten samen met de BU12 tot eind 1958. In 1950 besomden zij nog 12.524 gulden, in het laatste jaar 1958 nog 10.328 gulden. Op 11 november 1958 werd de BU12, waarschijnlijk met alles erop en eraan, voor 10.000 gulden verkocht aan Bart Visser in Elburg, en verdween daarmee voorgoed uit de haven van Spakenburg. Visser viste er waarschijnlijk nog een paar jaar mee onder het nummer EB23. In 1967 kreeg Peter Blokhuis nog een vergoeding via de Zuiderzeesteunwet: 800 gulden voor de botter en 500 gulden voor vier kuilnetten, in totaal 1.300 gulden.

Van verval tot restauratie (1996–2007)

Vanaf 1996 heeft de (huidige) BU12 diverse eigenaren gehad die probeerden het schip te restaureren. Dit lukte niet: de botter lag weg te rotten bij Oudeschild op Texel. Begin 2000 werd het schip van de ondergang gered door Henk en Marrie van Halteren van Scheepswerf Nieuwboer, die de botter naar Spakenburg haalden.

De botter tijdens haar jaren als BU12, voordat ze werd omgenummerd tot BU67.

In de jaren 2000–2012 is de BU12 onder leiding van Henk van Halteren gerestaureerd door een grote groep vrijwilligers en de vaklieden van de werf — onder meer met het volledig in het blik slaan van het schip. Normaal gesproken is dit blik het doodskleed van een botter; in dit geval was het juist een manier om tijd te winnen voor het inzamelen van geld via verhuur en sponsoring.

In 2007 kochten Jan Hop en Pieter Woudstra de botter en brachten haar onder in de "Stichting tot behoud van de botter BU12", met als doel het in stand houden en exploiteren van de BU12 en het bevorderen van de belangstelling voor de cultuur en geschiedenis van de Zuiderzeevisserij. Via de stichting en de opbrengsten van de verhuur konden onder andere spanten, vlak, huid, mast en zeilen worden vervangen. Schipper Ton Vos stak sindsdien veel tijd in het onderhoud van de BU12.

BU67 (2019–heden)

In 2019 werd Stichting tot Behoud Spakenburger Botters eigenaar van het schip, en werd de BU12 omgenummerd tot BU67. In 2025 is Stichting tot Behoud Bunschoter Botters opgericht om het beheer en de toekomst van de BU67 zelfstandig te kunnen borgen.

Overzicht eigenaren

Naam	Eigenaar / schipper	Van	Tot	Gebruik
HK157	Harderwijk	1904	1978	Visserij
HK157	C.A. Kuitert — Utrecht	1978	1981	Recreatie
HK157	Rob Kip — Nijkerkerveen	1981	1983	Recreatie
BU12	Rob Kip — Nijkerkerveen	1983	1996	Recreatie
BU12	Henk van Halteren — Spakenburg	2000	2007	Recreatie
BU12	Stichting tot behoud van de botter BU12	2007	2019	Recreatie
BU67	Stichting tot Behoud Spakenburger Botters	2019	heden	Recreatie

Scheepsgegevens

• Werf: Kok, Huizen
• Bouwjaar: 1904
• Bouwwijze: Eiken, karveel
• Afmetingen: 13,5 × 4,2 m
• Thuishaven: Spakenburg
• Varend monument: nr. 497

Met dank aan Hans Hoitink, secretaris VBV Spakenburg, voor deze geschiedenis.